Τσιαπάτα με Ελιές, Ρίγανη και Θυμάρι
Αρωματική τσιαπάτα με ελιές, ρίγανη και θυμάρι, με τραγανή χρυσαφένια κρούστα και αέρινη ψίχα. Μια εύκολη σπιτική συνταγή χωρίς κλασικό ζύμωμα, με υπέροχη μεσογειακή γεύση.
Η τσιαπάτα με ελιές, ρίγανη και θυμάρι είναι ένα από εκείνα τα σπιτικά ψωμιά που ξεχωρίζουν για την υπέροχη αντίθεση ανάμεσα στην τραγανή κρούστα και την αέρινη, μαλακή ψίχα. Η κλασική ιταλική τσιαπάτα αποκτά εδώ έναν πιο μεσογειακό χαρακτήρα χάρη στις ελιές, το ελαιόλαδο και τα αρωματικά βότανα.
Το χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης συνταγής είναι η πολύ υγρή ζύμη. Μπορεί στην αρχή να φαίνεται διαφορετική από τις συνηθισμένες ζύμες ψωμιού, όμως αυτό ακριβώς είναι που βοηθά να δημιουργηθεί η ανοιχτή, αέρινη ψίχα με τις μεγάλες τρύπες που περιμένουμε από μια καλή τσιαπάτα.
Δεν χρειάζεται πολύωρο ή έντονο ζύμωμα. Η ζύμη ανακατεύεται απλά και στη συνέχεια δουλεύεται με διαδοχικά διπλώματα. Με κάθε δίπλωμα αποκτά περισσότερη ελαστικότητα και δομή, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί την υγρασία που χρειάζεται.
Οι ελιές προσθέτουν αλμυρή και γεμάτη γεύση, ενώ η ρίγανη και το θυμάρι χαρίζουν άρωμα που θυμίζει ελληνικό καλοκαίρι. Το ελαιόλαδο δένει όλα τα υλικά και κάνει την τσιαπάτα ιδανική για να συνοδεύσει σχεδόν οποιοδήποτε φαγητό.
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι ο ατμός κατά το ψήσιμο. Το νερό που τοποθετούμε στον πάτο του φούρνου δημιουργεί υγρασία στο εσωτερικό του φούρνου και βοηθά την επιφάνεια της τσιαπάτας να γίνει τραγανή και χρυσαφένια.
Η τσιαπάτα μπορεί να σερβιριστεί απλά με λίγο καλό ελαιόλαδο, να συνοδεύσει σαλάτες και σούπες ή να χρησιμοποιηθεί για bruschetta και σάντουιτς. Είναι επίσης ένας πολύ όμορφος τρόπος να γεμίσει το τραπέζι με το άρωμα του φρεσκοψημένου ψωμιού.
ΤΕΜΑΧΙΑ
6-8
ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ
10 λεπτά
ΦΟΥΣΚΩΜΑ
1 ώρα
ΨΗΣΙΜΟ
30 λεπτά
ΥΛΙΚΑ
- ☐ 500 γρ. σκληρό αλεύρι
- ☐ 395 γρ. χλιαρό νερό
- ☐ 7 γρ. ξηρή μαγιά
- ☐ ⅓ κ.γ. αλάτι
- ☐ ⅓ κ.γ. ρίγανη
- ☐ ⅓ κ.γ. θυμάρι
- ☐ 100 γρ. ελιές σε ροδέλες
- ☐ 3 κ.σ. ελαιόλαδο
ΕΚΤΕΛΕΣΗ
1. Ετοιμάζουμε τα υλικά.
Πριν ξεκινήσουμε, μετράμε όλα τα υλικά ώστε να τα έχουμε έτοιμα. Το νερό πρέπει να είναι χλιαρό και όχι καυτό. Οι ελιές τις οποίες θα χρησιμοποιήσουμε πρέπει να είναι καλά στραγγισμένες, ώστε να μην προσθέσουν περιττή υγρασία στη ζύμη.
Κόβουμε τις ελιές σε ροδέλες ή μικρότερα κομμάτια, ανάλογα με το μέγεθος που θέλουμε να έχουν μέσα στην τσιαπάτα.
2. Ανακατεύουμε τη ζύμη.
Σε ένα μεγάλο και βαθύ σκεύος βάζουμε το κοσκινισμένο σκληρό αλεύρι. Προσθέτουμε την ξηρή μαγιά, το αλάτι, τη ρίγανη και το θυμάρι.
Προσθέτουμε τις ελιές και ανακατεύουμε με μια ξύλινη κουτάλα, ώστε να κατανεμηθούν μέσα στο αλεύρι.
Ρίχνουμε το χλιαρό νερό και λίγο από το ελαιόλαδο. Ανακατεύουμε με την κουτάλα μέχρι να βραχεί όλο το αλεύρι και να μην υπάρχουν στεγνά σημεία.
Η ζύμη θα είναι πολύ μαλακή, υγρή και κολλώδης. Δεν προσθέτουμε επιπλέον αλεύρι. Η συγκεκριμένη υγρασία είναι απαραίτητη για να αποκτήσει η τσιαπάτα την αέρινη ψίχα της.
3. Πρώτη ξεκούραση.
Σκεπάζουμε καλά το σκεύος με καθαρή πετσέτα ή μεμβράνη και αφήνουμε τη ζύμη να ξεκουραστεί για περίπου 20 λεπτά.
Σε αυτό το διάστημα το αλεύρι απορροφά σταδιακά το νερό και η ζύμη αρχίζει να αποκτά περισσότερη συνοχή. Δεν χρειάζεται να κάνουμε τίποτα άλλο.
4. Πρώτο δίπλωμα.
Μετά τα πρώτα 20 λεπτά λαδώνουμε ελαφρά τα χέρια μας με λίγο ελαιόλαδο. Αυτό βοηθά να χειριστούμε την κολλώδη ζύμη χωρίς να προσθέσουμε αλεύρι.
Πιάνουμε τη ζύμη από τη μία πλευρά, την τραβάμε απαλά προς τα πάνω και στη συνέχεια τη διπλώνουμε προς το κέντρο. Γυρίζουμε το μπολ και επαναλαμβάνουμε από την επόμενη πλευρά.
Συνεχίζουμε μέχρι να έχουμε διπλώσει τη ζύμη από όλες τις πλευρές. Δεν τραβάμε απότομα και δεν πιέζουμε τη ζύμη.
Σκεπάζουμε ξανά και αφήνουμε για ακόμη 20 λεπτά.
5. Δεύτερο δίπλωμα.
Μετά τη δεύτερη ξεκούραση επαναλαμβάνουμε ακριβώς την ίδια διαδικασία. Λαδώνουμε ελαφρά τα χέρια, σηκώνουμε τη ζύμη από κάθε πλευρά και τη διπλώνουμε προς το κέντρο.
Σε αυτό το στάδιο θα αρχίσουμε να παρατηρούμε ότι η ζύμη έχει περισσότερη ελαστικότητα και κρατά καλύτερα τη δομή της.
Σκεπάζουμε και αφήνουμε τη ζύμη να ξεκουραστεί για ακόμη 20 λεπτά.
6. Προετοιμάζουμε την επιφάνεια εργασίας.
Απλώνουμε μια μεγάλη λαδόκολλα στον πάγκο και πασπαλίζουμε την επιφάνειά της με λίγο αλεύρι.
Πασπαλίζουμε επίσης ελαφρά την επιφάνεια της ζύμης με αλεύρι. Το αλεύρι εδώ βοηθά μόνο στον χειρισμό της και δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί σε μεγάλη ποσότητα.
7. Αναποδογυρίζουμε τη ζύμη.
Αναποδογυρίζουμε προσεκτικά τη ζύμη πάνω στη λαδόκολλα. Δουλεύουμε απαλά γιατί στο εσωτερικό της έχουν ήδη δημιουργηθεί φυσαλίδες αέρα και θέλουμε να τις διατηρήσουμε.
Με αλευρωμένα χέρια απλώνουμε τη ζύμη ελαφρά, χωρίς να την πιέζουμε ή να την ξεφουσκώνουμε.
8. Κόβουμε τις τσιαπάτες.
Με μια ξύστρα ζύμης ή ένα κοφτερό μαχαίρι κόβουμε τη ζύμη σε 6-8 μακρόστενα ορθογώνια κομμάτια.
Δεν χρειάζεται να είναι απολύτως ίδια μεταξύ τους. Η τσιαπάτα έχει χαρακτηριστικό ακανόνιστο, ρουστίκ σχήμα.
Μεταφέρουμε τα κομμάτια σε ταψί στρωμένο με λαδόκολλα, αφήνοντας λίγο χώρο ανάμεσά τους.
9. Ετοιμάζουμε τον φούρνο.
Προθερμαίνουμε πολύ καλά τον φούρνο στους 200°C στον αέρα.
Στον πάτο του φούρνου τοποθετούμε ένα μικρό πυρίμαχο ταψάκι ή μεταλλικό σκεύος που αντέχει στη θερμοκρασία.
Ο φούρνος πρέπει να έχει φτάσει πλήρως στους 200°C πριν βάλουμε μέσα το ψωμί. Η καλή προθέρμανση βοηθά τη ζύμη να φουσκώσει σωστά στα πρώτα λεπτά του ψησίματος.
10. Δημιουργούμε ατμό.
Όταν ο φούρνος έχει προθερμανθεί, βάζουμε το ταψί με τις τσιαπάτες στον φούρνο.
Ρίχνουμε λίγο νερό στο μικρό πυρίμαχο σκεύος που βρίσκεται στον πάτο του φούρνου και κλείνουμε αμέσως την πόρτα.
Ο ατμός που δημιουργείται βοηθά την επιφάνεια του ψωμιού να παραμείνει ελαστική στην αρχή του ψησίματος και στη συνέχεια να σχηματίσει την τραγανή κρούστα που χαρακτηρίζει την τσιαπάτα.
11. Ψήνουμε.
Ψήνουμε στους 200°C στον αέρα για περίπου 30 λεπτά.
Κατά τη διάρκεια του ψησίματος δεν ανοίγουμε συχνά την πόρτα του φούρνου, γιατί έτσι χάνεται ο ατμός και πέφτει η θερμοκρασία.
Η τσιαπάτα είναι έτοιμη όταν η επιφάνειά της έχει πάρει όμορφο χρυσαφένιο χρώμα και η κρούστα είναι εμφανώς τραγανή.
Ανάλογα με τον φούρνο και το μέγεθος των κομματιών, μπορεί να χρειαστούν λίγα επιπλέον λεπτά ψησίματος.
12. Αφήνουμε να κρυώσει.
Μόλις βγάλουμε τις τσιαπάτες από τον φούρνο, τις αφήνουμε για λίγα λεπτά στο ταψί.
Στη συνέχεια τις μεταφέρουμε σε σχάρα. Αυτό επιτρέπει στον αέρα να κυκλοφορεί και από κάτω, ώστε να μη μαλακώσει η τραγανή κρούστα από την υγρασία.
Περιμένουμε να κρυώσουν αρκετά πριν τις κόψουμε. Όσο κρυώνει το ψωμί, η ψίχα σταθεροποιείται και αποκτά την τελική της υφή.
13. Σερβίρουμε.
Κόβουμε την τσιαπάτα σε φέτες και τη σερβίρουμε με καλό ελαιόλαδο, τυριά, ντομάτα, σαλάτες ή ως συνοδευτικό σε σούπες και μαγειρευτά.
Για bruschetta μπορούμε να φρυγανίσουμε μια φέτα, να την τρίψουμε με λίγο σκόρδο και να προσθέσουμε φρέσκια ντομάτα, ελαιόλαδο και λίγο αλάτι.
- Η ζύμη είναι επίτηδες πολύ υγρή. Μην προσθέσετε επιπλέον αλεύρι για να τη «σώσετε».
- Τα λαδωμένα χέρια κάνουν τον χειρισμό της ζύμης πολύ πιο εύκολο.
- Μην πιέζετε τη ζύμη όταν τη μεταφέρετε και την κόβετε. Θέλουμε να διατηρήσουμε τις φυσαλίδες αέρα.
- Οι ελιές πρέπει να είναι καλά στραγγισμένες πριν μπουν στη ζύμη.
- Η καλή προθέρμανση του φούρνου είναι απαραίτητη για σωστό φούσκωμα και τραγανή κρούστα.
- Ο ατμός είναι σημαντικός για το τελικό αποτέλεσμα. Μην παραλείψετε το μικρό σκεύος με νερό.
- Μην ανοίγετε συχνά την πόρτα του φούρνου κατά το ψήσιμο.
- Αφήστε την τσιαπάτα να κρυώσει πάνω σε σχάρα πριν την κόψετε.
Γιατί αξίζει να τη φτιάξεις
Η τσιαπάτα είναι ένα ψωμί που μπορεί να φαίνεται εντυπωσιακό, αλλά η συγκεκριμένη τεχνική είναι απλή. Δεν χρειάζεται δυνατό ζύμωμα ούτε ιδιαίτερος εξοπλισμός.
Το αποτέλεσμα δικαιώνει την αναμονή: τραγανή κρούστα, αέρινη ψίχα και υπέροχη γεύση από τις ελιές, τη ρίγανη και το θυμάρι.
Είναι ιδανική για οικογενειακά τραπέζια, για συνοδευτικό σε φαγητά με σάλτσα αλλά και για ένα απλό πρωινό με ελαιόλαδο και τυρί.
Παραλλαγές
Μπορείτε να αντικαταστήσετε τις ελιές με λιαστές ντομάτες ή να συνδυάσετε ελιές και λιαστές ντομάτες.
Ταιριάζει επίσης πολύ καλά η κάπαρη, ιδιαίτερα αν αγαπάτε τις πιο έντονες μεσογειακές γεύσεις.
Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μόνο ρίγανη ή μόνο θυμάρι, ανάλογα με το άρωμα που προτιμάτε.
Αποθήκευση
Η τσιαπάτα είναι καλύτερη φρέσκια, την ημέρα που ψήνεται, όταν η κρούστα είναι τραγανή και η ψίχα μαλακή.
Αν περισσέψει, την τυλίγουμε καλά και τη διατηρούμε σε θερμοκρασία δωματίου για σύντομο χρονικό διάστημα.
Για να ανανεώσουμε την κρούστα, τη ζεσταίνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180°C για περίπου 5-8 λεπτά.
Η τσιαπάτα μπορεί επίσης να καταψυχθεί. Αφού κρυώσει εντελώς, την τυλίγουμε καλά και την τοποθετούμε στην κατάψυξη. Την αφήνουμε να ξεπαγώσει και στη συνέχεια τη ζεσταίνουμε στον φούρνο.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί η ζύμη είναι τόσο υγρή;
Η τσιαπάτα έχει υψηλή ενυδάτωση. Αυτή η υγρασία είναι απαραίτητη για την ανοιχτή και αέρινη ψίχα της.
Χρειάζεται κανονικό ζύμωμα;
Όχι. Η δομή της ζύμης αναπτύσσεται με τα διαδοχικά διπλώματα και τις περιόδους ξεκούρασης.
Γιατί βάζουμε νερό στον πάτο του φούρνου;
Το νερό δημιουργεί ατμό, ο οποίος βοηθά στη δημιουργία της χαρακτηριστικής τραγανής κρούστας.
Μπορώ να χρησιμοποιήσω πράσινες ελιές;
Ναι. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε πράσινες ή μαύρες ελιές, ανάλογα με την προτίμησή σας.
Με τι ταιριάζει η τσιαπάτα;
Ταιριάζει με ελαιόλαδο, τυριά, ντομάτα, σαλάτες, σούπες, όσπρια και φαγητά με σάλτσα. Είναι επίσης εξαιρετική για bruschetta και σάντουιτς.
Μπορώ να την καταψύξω;
Ναι. Αφού κρυώσει εντελώς, μπορεί να τυλιχθεί καλά και να καταψυχθεί. Μετά την απόψυξη, λίγα λεπτά στον φούρνο βοηθούν να επανέλθει η τραγανή κρούστα.
0 comments